Eğer her günah işledikte, odasına bir kum koysa,
bir kaç sene içinde oda kum ile dolar.
Eğer, omuzlarımızdaki kâtib melekler,
her günahı yazmak için, bir kuruş isteseydi,
malımızın hepsini vermemiz lâzım gelirdi.
Hâlbuki, gaflet ile, çeşidli düşünceler ile, birkaç sübhânallah desek,
tesbîhi alır, sayar, yüz kere söyledim deriz de,
her gün boşuna, nice şeyler söyleriz, bunları saymayız.
Saymış olsak, her gün, binleri aşar.
Sonra da, terâzîde sevap kefesinin ağır basacağını umarız.
Bu nasıl akıldır?
İşte, hz.Ömer, bunun için buyurdu ki: (Amelleriniz tartılmadan evvel, kendiniz tartınız!).
hz.Ömer her akşam, kamçı ile ayaklarına vurup, bugün niçin böyle yaptın? derdi.
İbni Selâm odun yüklenmiş taşıyordu.
Sen hammal mısın? dediklerinde, nefsimi tecrübe ediyorum, bakalım nasıl olacak, dedi.
hz.Enes diyor ki, hz,Ömeri gördüm, kendi kendine diyordu ki,
(Yazıklar olsun sana ey nefsim ki, sana, emîr-ül-müminin diyorlar.
Yâ Allahü teâlâdan kork veya Onun azâbına hazırlan!).
Birisi, bir kıza baktı, sonra pişman olup,
cezâ olarak serin su içmemeye yemin etti ve içmedi.
Ebû Talha bağında namaz kılıyordu.
Güzel bir kuş, yanına kondu. Ona dalarak, kaç rekât kıldığını şaşırdı.
Nefsine cezâ olarak, bağı fakirlere sadaka verdi.
[Ebû Talha Zeyd bin Sehl-i Ensârî bütün gazâlarda bulundu. (34) yılında 74 yaşında vefât etti.]
Mâlik bin Abdüllah-il Hes'amî diyor ki, Rebâhül Kaysî gelip babamı sordu.
Uyuyor dedim.
İkindiden sonra yatılır mı dedi ve gitti. Arkasından gittim.
Kendi kendine: Ey boşboğaz! Senin nene lâzım ki, başkasının yatmasına karışırsın.
Ahdım olsun ki, bir sene başını yastığa koymıyacaksın, diyordu.
Temîm-i Dârî uykuya dalıp, akşam namazını kaçırmıştı.
Nefsine cezâ olarak, bir sene uyumamaya ahd etti.
[Temîm-i Dârî Eshâb-ı kirâmdan idi.] Mecma' büyüklerden idi.
Bir pencereye bakarak, bir kız gördü.
Bir daha yukarı bakmamaya ahd etti.
mücâhededir ki, bazı büyükler, nefsleri kabahat yapınca,
cezâ olarak çok ibâdet ederlerdi.
Abdüllah ibni Ömer bir namazda, cemaate yetişmeseydi, bir gece uyumazdı.
Ömer r.a., bir cemaati kaçırdığı için, ikiyüzbin dirhem gümüş kıymetindeki bir malı sadaka verdi.
Abdullah ibni Ömer, bir akşam namazını geciktirmişti.
Hava kararıp iki yıldız görünmüştü.
Bu kadar geciktirdiği için, iki köle âzâd eyledi.
Böyle yapanlar çoktur.
Nefsine ibâdetleri seve seve yaptıramıyan kimseye en iyi ilâc, sâlih bir zâtın yanında bulunmaktır.
Onun ibâdetleri zevk ile yaptığını görerek, kendi de alışır.
Birisi diyor ki, ibâdet yapmak için, nefsimde tenbellik gördüğüm zaman,
Muhammed bin Vâsî ile sohbet ediyorum. [Muhammed bin Vâsî 112 [m. 721] de vefât etti.] Onunla birlikte bulunmakla, nefsimin bir hafta içinde, ibâdetleri seve seve yaptığını görüyorum. Bir Allah adamını bulamıyanlar, daha evvel yaşamış,
sâlih insanların hayatını okumalıdır.
Ahmed bin Zerîn bir tarafa bakmazdı.
Sebebini sordular:Allahü teâlâ, gözleri, dünyadaki intizâma,
her şeydeki inceliklere ve Onun kudret ve azametine ibret ile bakmak için yarattı.
İbret almadan, istifâde etmeden bakmak hatâdır dedi.
Ebüdderdâ diyor ki, dünyada, üç şey için yaşamak isterim:
Uzun gecelerde namaz kılmak için, uzun günlerde oruç tutmak için ve sâlih kimselerin yanında oturmak için.
[Ebüdderdâ Eshâb-ı kirâmdandır. Hazrec kabîlesindendir.
Şâmda ilk vâlî idi. (33) de vefât etti.] Alkama bin Kays nefsi ile çok mücâhede ederdi. Nefsine neden bu kadar azâb ediyorsun?
dediklerinde, onu çok sevdiğim için, onu Cehennemden korumak için derdi.
Sana bu kadar sıkıntı emrolunmadı dediklerinde, yarın başımı dövüp, niçin yapmadım dememek için, cevabını verirdi.
[Alkama, Tâbiînin büyüklerindendir. İbni Mes'ûdün talebesidir. Altmışbirde vefât etti.]
