ZEKÂT
Zekata mahsus malı, hususi şartlarıyla müstehak olana temlik ederek vermektir. Bu itibarla, zekat verecek kimse zekata niyet ederek bir fakiri doyursa, temlik olmadığından zekatını ödemiş sayılmaz.
Zekatın farz olmasının şartı :
Bâliğ, (ergen) akıllı ve hür olan ve borcu bulunmayan müslümanın, aslî ihtiyacından fazla olarak üzerinden bir yıl geçen nisap miktarı mala malik olmasıdır. Nisap miktarı malda, ayrıca nema (üreme, çoğalma) da şarttır. Altın ve gümüş çoğalmasa da nisap miktarı olunca zekatları verilir.
Nisap : Zekatın vacip olması için dinin koyduğu bir ölçüdür ki, bu da kişinin borcundan hariç 20 miskal (80,18 gr.) altın veya bunun değerinde para ve ticaret malıdır.
Paranın her 40 liradan 1 lirası zekat olarak verilecektir. Canlı hayvanların zekatı nev’isine göre değişir. Koyunda kırkta bir, devede beş devede bir koyun, sığırda otuzda bir danadır. Madenler de zekata tabidir.
ÖŞÜR
Öşür, arazi mahsullerinin zekatıdır ve çıkan mahsulden onda birini vermektir. Şayet arazi para ile sulanıyorsa yirmide bir verilir. Arazi mahsulleri; buğday, arpa, pirinç, darı, karpuz, salatalık, patlıcan, yonca, zeytin, susam, bal, kudret helvası, şeker kamışı ve meyveler gibi mahsullerdir. Türkiye’de araziler, tapulu ve sahipli olduğu için Türkiye arazisi öşür arazisidir. Ziraatla uğraşan müslümanların yediklerinin helal olabilmesi için, bu öşür zekatını mutlaka vermeleri lazımdır.
MASÂRIF-I ZEKAT
Masarıf-ı zekat, zekatın verilip sarf olunabileceği yerler demektir ki, 8’dir. Tevbe süresinin 60. ayetinde açıklanmıştır.
Zekatın verilebileceği yerler :
1- (Nisaba sahip olmayan) Fakirler
2- (Hiçbir şeyi bulunmayan) Miskinler
3- Zekat toplama memurları
4- Müellefe-i kulûb
5- Kölelikten kurtulacak kimseler
6- (Borcunun karşılığı malı olmayan) Borçlular
7- (Fî sebîlillah) Allah yolunda,
8- (Harçlıksız) Yolda kalanlar
Zekat bu 8 yerden herhangi birine verilebilir. Ancak en faziletli yer, hiç bir şeyi olmayan miskinler ve Allah yoludur.